Nie podlega najmniejszej dyskusji, że makaron (w świecie anglosaskim nazywany po prostu pastą) jest znakiem firmowym kuchni włoskiej, choć nie zawsze tak było.

Aż do XVI wieku makaron był uważany za jedzenie egzotyczne, zerezerwowane tylko dla wyższych sfer.

Działo się tak ponieważ makaron był… drogi w produkcji z trzech powodów: wysokich kosztów sprowadzania właściwej pszenicy; sporego nakładu pracy potrzebnego do jego zrobienia; dość precyzyjnie określonych warunków pogodowych, w których makaron mógł przesychać, a następnie być przechowywany.

Centrum produkcji makaronu stało się miejscowości na wybrzeżu  Włoch. Powód był prosty – do tutejszych portów wygodnie było sprowadzać odpowiednią  pszenicę. Dodatkowo ciepła bryza znad morza delikatnie owiewająca ląd stwarzała idealne warunki do suszenia makaronu.

Makaron zaczął się pojawiać dosłownie wszędzie, szczególnie w Neapolu, Palermo i Genui. Idąc ulicami tych miast widziało się girlandy spaghetti, zitoni i vermicelli suszące się na trzcinach poopieranych o krzesła albo zwisające z poręczy balkonów czy z jakichkolwiek innych miejsc wygodnych do suszenia. Rozciągnięte w ten sposób makarony były perfekcyjne suszone.

Produkcja pasty stała się oficjalnie sztuką rzemieślniczą w XVI wieku. Twórcy pasty, ograniczani wyłącznie swoją wyobraźnią tworzyli niezliczone kształty makaronów - długie i krótkie, duże i małe, gładkie i karbowane. 

Różne kształty i przepisy makaronowe stały się nierozłączną częścią włoskich kuchni regionalnych zależnie od miejscowych przyzwyczajeń i innych składników, dodawanych do makaronów – mięsa, warzyw czy owoców morza.

To częściowo wyjaśnia regionalizmy, które do dzisiaj zachowały się we włoskiej kuchni.

Makaronowe rzemiosło zmieniło się w przemysł w XVII wieku. Postęp technologiczny, który się wówczas dokonał spowodował, że makaron stał się powszechnie dostępny dla wszystkich klas społecznych. Na przestrzeni  XVII wieku  liczba sklepów makaronowych zwiększyła się z 60 do 280 w samym tylko Neapolu. 

Od tych czasów Włosi zaczęli traktować makaron jako kluczowy element ich codziennej diety.

Restauracja włoska pasta i basta: nasze makarony